Kadın ve Hastalıkları

çocuklarda uyku sorunları

William Shakespear uykunun terapötik etkisini “uyku  doğanın yumuşak hemşiresidir”  şeklinde ifade etmiştir.Uyku tüm bireyler için sağlığın sürdürülmesi ve geliştirilmesi için gereklidir. Çocuklar için derin uyku büyüme hormonu (growth hormon) sekresyonu için gereklidir. Ayrıca çocuklarda uyku sorunları immün sistemi olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu yüzden uyku, çocuğun biyolojik ve psikolojik gelişiminde oldukça önemli bir yere sahiptir.

Uyku gereksinimi çocukluk yaş guruplarına göre farklılık göstermektedir. Yaklaşık olarak yenidoğanlar 16-17 saat, okul öncesi dönemde 11 saat, okul çocukları 10 saat ,adölesanlar ise 8-10 saat uykuya gereksinim duymaktadırlar.

Yaşlara göre gece ve gündüz uyku süreleri

yaşlara göre uyku sorunları

Uyku sorunları olan çocuklar; uykuya dalmada güçlük ya da uyuyamama, gündüzleri uyuklama ya da sürekli uyku hali, uyku sırasında alışılmadık ya da istenmeyen hareketler gibi belirtiler göstermektedirler. Bu gibi durumlarda çocuğun ayrıntılı öyküsü bir uzman tarafından alınmalı ve gereklı tedaviye başlanmalıdır.

çocuklarda Uyku Sorunları Sıklığı 

çocuklarda uyku sorunu sıklığı

Çocuklarda %20-30 oranında uyku bozukluklarına rastlanabilmektedir. Çocukların %27’sinde uykuya dalma güçlüğü, %25 veya daha fazlasında sık gece uyanmaları görülebilmektedir.

çocuklarda Uyku Sorunları Neden Olabilecek Durumlar

  • Hastalıklar
  • Anne, baba ve çocuk arasındaki etkileşimin niteliği
  • Korkular, kaygılar, depresyon
  • Beslenme bozukluğu
  • Uyku saatlerinin düzensizliği
  • Fiziksel koşullar
  • Travmatik olaylar gibi durumlar uyku sorunlarına yol açabilir.

Sıklıkla Karşılaşılan Uyku Sorunları Ve Çözüm Önerileri:

Uykuya Dalma Güçlüğü

Bebek ya da okul öncesi çocuk, uykuya dalmak için annesine(kucağa alınmak, sallanmak vb.) alışkınsa ve/veya bir eşya olmadan uyuyamıyorsa(battaniyesine sarılmak vb) ve bu davranışlar bir uyuma seremonisine dönüşmüşse, gece uyanmalarında da aynı seremonileri isteyebilir. Okul çağı çocuklarında ise, uykuya dalma güçlüğü ve uyku sorunları sıklıkla kaygı, korku ve stresle bağlantılı olabilmektedir.

  • Belirli bir rutin yaratılmalıdır, örneğin akşam yemeği, oyun, banyo ve yatma zamanı gibi
  • Sessiz ortamlar oluşturulmalı, örneğin televizyonun sesini kısmak ya da tamamen kapatmak gibi
  • Uykuya geçiş aşamasında onunla odasında küçük oyunlar oynayabilir ya da çocukla masaj, hikaye okuma gibi rahatlatıcı aktiviteler yapılmalıdır
  • Şeker, kafeinli yiyecek içecekler gibi uyaranlardan kaçınılmalıdır.

Uyurgezerlik

Uyurgezerlik yataktan kalkma ve gezinme gibi ani hareket ile kendini gösterir. Bu gezinme sırasında uyku devam eder, bilinç durumunun değişikliği ya da karar vermede zorluk olur. Ayrıca kişinin uykudan uyanmasında zorluk, uyandığında şuur bulanıklığı, nöbet sırasında hafıza kaybı (tam ya da kısmi), uygunsuz zamanlarda ortaya çıkan belirli davranışlar, uygunsuz ya da saçma davranışlar, tehlikeli ya da muhtemel olarak tehlikeli davranışlardan en az biri eşlik eder

Toplumdaki sıklığı % 2,5-5 dir. Çocukların % 25–30 unda uyurgezerlik dönemleri görülür. Beş yaş civarında başlar, 12 yaş civarında en yüksek görülme sıklığına ulaşır, sonra giderek azalır. Uyurgezerlikte ailesel yatkınlık belirgindir. Aile üyelerinin %80’inde uyurgezerlik ya da karabasan olduğu dikkati çekmektedir .

  • Tedavide odada yaralanmaya yol açabilecek eşyaların kaldırılması, pencere ve kapılarda özel kilitler, zeminde yumuşak malzemeler kullanılması gibi önlemler alınmalıdır.
  • Ailelere bu durumun büyük olasılıkla ergenlik döneminde geçeceği bildirilmelidir.

Gece Kabusları

cocuklarda-gece-kabuslari

Korku, endişe, öfke, üzüntü, nefret gibi duyguları içeren rüyaların yoğun bir şekilde hatırlandığı, uykudan yineleyici uyanma nöbetleridir.

Her yaşta görülmesine karşılık, en sık 3-5 yaşlarında görülür. Bu yaştaki çocukların %10-50’sinde bulunur. 7-11 yaşlarında sıklığı azalır.

  • Kâbus bozukluğu olan çocukların ailelerine bunun çocuklukta normal olabileceği, genellikle ergenlik döneminde geçeceği söylenmelidir.
  • Korku dolu filmlerin izlenmesi, korkutucu masalların anlatılması gece kabuslarını arttırabilir , aile bu konuda uyarılmalıdır.
  • Gece kabuslarında bunun gerçek olmadığı  çocuğa açıklanmalı , çocuk tekrar uyuyana kadar yanında kalıp sakinleştirilmelidir.
  • Sık sık tekrarlanan kabuslar, çocugun çevresindeki yüksek stresten veya çatışmadan kaynaklı olabilir bu durumda psikoloğa başvurulmalıdır.

Gece Terörleri

 

Klinik olarak kişi aniden tüyler ürpertici bir çığlık ile kalkar, ağlar, hatta kendini yerden yere atıp koşabilir.Nöbet sırasında otonomik bulgular (hızlı solunum ve nabız, ciltte kızarma, terleme,göz bebeklerinde genişleme) ve kas tonusunda artış vardır.Çocuklar korkuları belirsiz bir şekilde hatırlar (canavarlar, örümcek,yılan) ya da hatırlamaz.

  • Çocuklar atak sırasında dış uyaranlara yanıtsızdır .Bu yüzden yaralanmalara karşı gereklı ortam sağlanmalıdır.
  • Çocuk uyandırılmamalıdır çünkü rahatlatma girişimleri bi işe yaramaz.

Uyku Apnesi

Uyku sırasında en az 3 kez olan ve burun ya da ağızdan alınan havanın alınamaması durumudur. Sıklıkla 4-6 yaşlar arasında görülmektedir. Gürültülü horlama, sabahları sinirlilik ve huysuzluk, yorgunluk, dikkatsizlik, odaklanma sorunları ve hiperaktiviteye benzer hareketlilik gözlenir. Bademcik, geniz eti ya da aşırı kilodan kaynaklanıyor olabilir. Uyku apnesi olan çocuklarda, hafif gelişim geriliği görülebilmektedir. Bunun nedeni, çocuğun derin uykuya geçememesi nedeniyle yetersiz hormon salınımıdır.

Narkolepsi

Gündüz uyuklama ve başa çıkılamayan uyku atakları görülebilir. Çocuğun yatış kalkış zamanının izlenmesi önemlidir.

                                                                                                               Gizem Tepeli

Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ